Nidonk

Moving time  2 uur 15 minuten

Tijd  2 uur 21 minuten

Coördinaten 1890

Geüpload 6 januari 2020

Uitgevoerd januari 2020

-
-
58 m
-6 m
0
2,6
5,1
10,24 km

19 maal bekeken, 0 maal gedownload

nabij Wildert, Flanders (Belgique)

De titel van deze themawandeling is duidelijk: we wandelen in een wijde kring rond het dorp en houden de kerk in het midden. Daarbij proberen we zoveel als mogelijk wegen en paadjes te gebruiken die je dagdagelijks niet bewandelt.
Essen telt 6 dorpskernen: Centrum, Heikant, Hoek, Horendonk, Statie en Wildert, maar voor deze reeks nemen we er de buurt rond de collegekerk ook nog bij. Deze wandeling brengt ons in en rond de wijk Wildert.
Er is horeca onderweg.
Voor meer info over Essen en alle toeristische mogelijkheden kan u terecht bij VVV Toerisme Essen op het nummer 0032 3 677 19 91 of via de website, www.vvvessen.be.

Recentste trajectcontrole en/of tekstupdate: januari 2020.
parkeren

Vertrek- en aankomstplaats: Sint-Jansplein

In de Sint-Jansstraat te Wildert (Essen) ligt tussen het station en de kerk een ruim parkeerterrein dat gratis kan gebruikt worden. In de volksmond heeft het plein de naam "Sint-Jansplein" gekregen, maar officieel heeft het plein geen aparte naam. GPS-coördinaten: 51.4283, 004.4686. Wanneer het plein niet vrij zou zijn om er te parkeren, dan is er nog altijd parkeergelegenheid achter de kerk.
Kruispunt

Wegsplitsing

Neem hier het smalle weggetje rechtdoor.
panoramisch

Beekdal van de Kleine Aa

Het vlakke landschap glooit zachtjes naar de Kleine Aa toe.
Building of interest

Kraaiendonk

Alfons Tireliren (1906-1981) was een bezielde onderwijzer die een bijzondere passie had voor geschiedenis en heemkunde. Hij kocht in 1952 op deze plek een stukje bosgrond en noemde het "Kraaiendonk". De vorige eigenaar was Marthe Bellefroid (1901-1979), die schreef en publiceerde onder het pseudoniem "Rose Gronon". Zij woonde enkele jaren in Wildert. Tireliren bouwde hier eigenhandig een huisje en toen hij ook karren, wagens en koetsen begon te verzamelen, bracht hij die onder dak in verschillende open loodsen. In 1971 verhuisde de hele verzameling naar een nieuwe locatie aan de Moerkantsebaan te Essen, waar het de naam "Karrenmuseum" kreeg. Het zou uitgroeien tot een van de rijkste collecties van de Lage Landen.
foto

Stekelvarenpad

Hier is het altijd rustig wandelen.
Park

Gemeentelijk domein 'Wildertse Duintjes'

In 1977 kocht de gemeente Essen het 41 ha grote domein "Wildertse Duintjes" om het open te stellen voor het publiek. Met een gemarkeerde route van 3 km trekt het elke dag wandelaars en joggers aan, maar in hoofdzaak blijft het een natuurpareltje met loof- en naaldbos, een heiveldje en een oude kleiput. Geïnteresseerden kunnen het "bosleerpad" volgen en via infopanelen meer te weten komen over fauna en flora. Het domein is het hele jaar door vrij toegankelijk tussen zonsopgang en zonsondergang.
foto

Gemeentelijk domein 'Wildertse Duintjes'

foto

Kleiput

In 1900 bouwde Jules Kenis, industrieel, een steenoven in Wildert. De fabriek draaide tot in 1984. Met wisselend succes. Om bakstenen te maken was er natuurlijk ook grondstof nodig: klei. Die werd her en der in de buurt uit de grond gehaald. Na het sluiten van de steenbakkerij bleven in het landschap putten achter waaruit die klei was bovengehaald. Om veiligheidsredenen werden de diepste putten gedicht met stortmateriaal, meestal huisvuil. Op andere plaatsen, zoals hier, werden het idyllische waterplassen die de mooie natuur een extraatje geven.
Kruispunt

Wegsplitsing

Neem op dit punt het smalle paadje rechts.
foto

Domein Wildven

Totaal onzichtbaar voor de buitenwereld ligt diep verscholen in de bossen een oase van rust en tegelijk een pareltje van cultuur: landgoed Wildven. In 1963 werd een landhuis gebouwd op het domein "Wildven". Niet zozeer het landhuis, maar wel de omliggende tuinen zijn belangrijk. Ze behoren tot de allereerste opdrachten van tuinarchitect Jacques Wirtz (1924) die nadien wereldfaam zou krijgen met tuinontwerpen in Osaka (Japan), Parijs (tuinen van het Elysée in opdracht van president Mitterand), Alnwick (tuin van de hertogin van Northumberland) en ga zo maar door. Tuinarchitect Wirtz heeft in zijn ontwerp ook handig gebruik gemaakt van de aanwezigheid van het Voetbergven, dat in de eeuwen van de moerontginning gebruikt werd voor de aanvoer van water in de Vertakkingsvaart.
Picknick

Rustpunt

Tijd om even te verpozen?
Rivier

Vertakkingsvaart

De Vertakkingsvaart werd gegraven tussen 1699 en 1710 om turfblokjes vanuit het veengebied "de Nol" op vletten of platbodemschepen over water naar de haven van Roosendaal te brengen. De kanaaltjes waren oorspronkelijk veel breder en dieper dan wat er nu nog van overblijft en op de oevers lagen paden die door de trekkers gebruikt werden om de vrachten te slepen. De turfvaarten zijn in deze regio vijf eeuwen lang (13de tot 18de eeuw) van zeer groot belang geweest voor de economie en de tewerkstelling.
Rivier

Het Ziel

Een "zijl", "siele" of "ziel" is het middelnederlandse woord voor "sluis". In Wildert was het een aquaduct, een kunstwerkje dat lag op de kruising van de Vertakkingsvaart en de Kleine Aa. De houten waterbrug uit 1710 liet het water van de beek onder de turfvaart door duiken, zodat het water van beide waterlopen niet in mekaar kon overvloeien. Dat zou nefast zijn voor het varen op de turfvaart. Na de turfperiode werd op deze plaats nog een stenen aquaduct gebouwd om overstrominngen tegen te gaan, maar in 1944 blies de Duitse bezetter de constructie op, waarna er toch weer riolen gelegd werden om het water van de vaart dit keer onder en niet boven de beek te laten stromen. "Het ziel" van Wildert bestaat niet meer sinds oktober 1986. Toen werd het bouwwerk definitief afgebroken. De kruising van de vaart met de Kleine Aa ligt achter de tuin van de huizen met nummers 25 en 27.
Kruispunt

Wegsplitsing

Vanuit de De Vletlaan gaan we links de zandweg in.
foto

Doodendraad

Waar wij nu linksaf draaien liep in de periode 1915-1918, in de Eerste Wereldoorlog dus, de "Doodendraad" rechtdoor. Het was een driedubbele draadversperring, aangelegd door de Duitse bezetter. Midden tussen twee prikkeldraadversperringen stond een raamwerk met 5 tot 7 boven mekaar geplaatste ijzerdraden waarop een elektrische spanning van 2000 volt gezet werd. Een dodelijke grenslijn. De elektrische draad liep van Vaals (drielandenpunt België, Nederland, Duitsland) tot Knokke aan de Noordzee. Daarbij werd de Belgisch-Nederlandse grens niet altijd precies gevolgd en werden kronkels in de grenslijn afgesneden om de bouw van de versperring te bespoedigen. Zo werd Essen volledig afgesneden van de rest van België.
Building of interest

Bakkersmolen

De "Bakkersmolen" werd in 1980 gebouwd in opdracht van bakker Frans De Medts, maar hij kreeg intussen een nieuwe eigenaar. Op het molendomein staan naast de molen ook een bakkerijmuseum en een aantal perfect werkende stoommachines en stoomtreinen die op zomerse zondagen rondjes draaien rond de molen. De molen werd gebouwd in hergebruikte steen en heeft op het gelijkvloers een diameter van 7,40 meter. De kap bovenaan heeft een doorsnede van 4 meter. De molen is 17 meter hoog, de vlucht van de wieken bedraagt 26 meter. Het hoogste topje van een draaiende wiek bereikt 32 meter. De molen is een stellingmolen of bovenkruier. Dat wil zeggen dat het molenhuis vast staat en dat alleen de kap met de wieken naar de wind gedraaid wordt. De Bakkersmolen is een graanmolen. Bij windstilte kan er gemalen worden met de aandrijving van een Belgische stoommachine. In de bakkerij worden de machines aangedreven door een Engelse stoomlocomobiel en daar bevindt zich ook een houtgestookte oven.
Provisioning

Molenhoeve

Taverne-restaurant Molenhoeve is een aanrader voor een hapje en een drankje. Voor de openingsuren raadpleeg je het best www.bakkersmolen.be.
Building of interest

Verbrande Hoeve

Het is aan de recente nieuwbouw niet te merken, maar dit is een van de oudste plekjes van Wildert. In het begin van de 13de eeuw is er al sprake van een hoeve op deze kleine heuvel boven het beekdal. Ze was eigendom van de familie de Pristerdonc. Vandaar de naam "hoeve op Priesterdonk". In 1752 brandden hoeve en schuur af en na een heropbouw sprak iedereen over "de verbrande hoeve" en later wat sympathieker over "het hoefke". Alsof het nodig was om de eerdere naam te bevestigen brandde de hoeve een tweede keer volledig af in 1909. Een eeuw later spreekt nog iedereen over "de Verbrande Hoeve".
Rivier

Wildertse beek

De Kleine Aa ontspringt in het akker- en weidegebied tussen Kalmthout en Gooreind. De beek loopt dan via Wildert naar Essen en verder stroomafwaarts naar Roosendaal. Voorbij Steenbergen mondt het riviertje uit in de Volkerak, die tot de delta van de Oosterschelde behoort. Historisch gezien liep de Kleine Aa evenwel naar de Nederlandse Maasdelta en om die reden wordt het riviertje nog altijd tot het stroomgebied van de Maas gerekend. De Kleine Aa heeft in de meeste dorpen en gemeenten waar ze doorheen loopt verschillende - lokale - namen. Verwondert het u dat ze hier "Wildertse beek" wordt genoemd?
parkeren

Parking

Mocht het Sint-Jansplein geen ruimte tot parkeren bieden, dan is er hier achter de kerk meestal een goed alternatief.
Building of interest

Stil-leven

Aan de hoofdtoegang tot de Gemeentelijke Basisschool WIGO staat het beeld "Stil-leven" van de hand van Kim Raymakers. Het werd gebeeldhouwd in witte Franse kalksteen en het stelt een pop, een rups en een vlinder voor, verwijzend naar de evolutie en de levenscyclus: het aardse leven, de dood en de heropstanding.
Sacred architecture

Lourdesgrot

De grot achter de kerk zou de oudste Lourdesgrot uit de streek zijn. Ze werd gebouwd in 1878, het jaar waarin Wildert een zelfstandige parochie werd. De oorspronkelijke grot werd gebouwd in assesteen die door Wildertse boeren gehaald werd in een gasfabriek in Antwerpen. In 1921 werd de grot gerestaureerd en vergroot.
Sacred architecture

Sint-Jan-de-Doperkerk

De naam "Wildert" duikt voor het eerst op in 1412 en verwijst naar "wildernis" en "woestenij". Het was een onbewoond gebied dat tot de Grote Essense Heide behoorde. In 1878 werd Wildert een zelfstandige parochie binnen de gemeente Essen en in 1891 kreeg het dorp een eerste parochiekerk, toegewijd aan Sint-Jan-de-Doper. In de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog werd de toren zoals zovele andere torens in de regio gedynamiteerd door de Duitsers, om te vermijden dat hij door de geallieerden zou kunnen gebruikt worden als uitkijkpost. Ook de kerk werd hierbij zeer zwaar beschadigd. Een nieuwbouw was noodzakelijk en die kwam er in 1950.
foto

Millenniummonument

Sinds de overgang naar het nieuwe millennium staat hier het beeldhouwwerk van Eric Verhelst dat de naam "Millenniummonument" meekreeg. De twee zuilen stellen het vorige en het huidige millennium voor en het Christushoofd middenin staat symbool voor 2000 jaar Christelijk geloof. Het is vervaardigd uit Belgische blauwe hardsteen en de beeldbouwer zou het hoofd spontaan gebeeldhouwd hebben, zonder enige voorstudie.
foto

Pompoendorp

Elk jaar op de eerste zondag van oktober staat Wildert in het teken van de pompoen. WOK (Wildertse Ontspanningskring) en voorheen KWB Wildert organiseert dan pompoenfeesten met een heuse pompoenstoet en een pompoenweging. Het is het sluitstuk van een heel kweekseizoen, waarbij het er op aankomt een zo zwaar mogelijke pompoen te kweken uit door de organisatie uitgedeelde zaadjes. Sinds 2017 staat op het Sint-Jansplein ook een pompoenmonument dat de namen draagt van de winnaars in de verschillende categorieën.

Commentaar