Nidonk

Moving time  één uur 57 minuten

Tijd  2 uur 16 minuten

Coördinaten 1531

Geüpload 5 maart 2019

Uitgevoerd maart 2019

-
-
35 m
-17 m
0
2,3
4,5
9,03 km

48 maal bekeken, 3 maal gedownload

nabij Kalmthoutse Hoek, Flanders (Belgique)

(Recentste controle en tekstupdate: mei 2019)
In 5 eeuwen tijd - ruwweg tussen 1250 en 1750 - werd een massa moer uit de natte grond gehaald in de wijde omgeving ten noorden en oosten van Essen. Essen werd als het ware een zuidelijke toegangspoort tot een gigantisch turfgebied. Gedroogd werden de blokjes op vlotten of vletten over kleine kanaaltjes vervoerd naar de havens van Bergen op Zoom en vooral Roosendaal. Uiteindelijk zouden ze als brandstof gebruikt worden in de grote steden in Vlaanderen en Nederland. Het landschap in en rond Essen verbergt nog talrijke relicten en op meerdere plaatsen werd een bijzonder informatiepunt opgebouwd rond de turfwinning.
Medewerkers van de Essense toeristische dienst VVV De Tasberg ontwierpen in 2015 een aantal wandel- en fietsroutes rond het thema "turf". Deze track is een actualisatie van het wandelpad nr 2 uit die tijd.
Alle info via www.vvvessen.be.
parkeren

Mogelijke start- en aankomstplaats

Vertrek- en aankomstplaats voor deze turfwandeling kan "Taverne en Tennis" zijn, een vriendelijke pleisterplaats met zeer ruime openingsuren en een uitgebreide keuze aan dranken en snacks. Details: www.taverne-tennis.be. Coördinaten: Huybergsebaan 164 2910 Essen (Wildert) GPS: 51.4271, 004.4313
foto

Landgoed Wildven

Totaal onzichtbaar voor de buitenwereld ligt diep verscholen in de bossen een oase van rust en tegelijk een pareltje van cultuur: landgoed Wildven. In 1963 werd een landhuis gebouwd op het domein "Wildven". Niet zozeer het landhuis, maar wel de omliggende tuinen zijn belangrijk. Ze behoren tot de allereerste opdrachten van tuinarchitect Jacques Wirtz (1924) die nadien wereldfaam zou krijgen met tuinontwerpen in Osaka (Japan), Parijs (tuinen van het Elysée in opdracht van president Mitterand), Alnwick (tuin van de Hertogin van Northumberland) en ga zo maar door. Tuinarchitect Wirtz heeft in zijn ontwerp ook handig gebruik gemaakt van de aanwezigheid van het Voetbergven, dat in de eeuwen van de moerontginning gebruikt werd voor de aanvoer van water in de Vertakkingsvaart.
foto

Boshuisje

Wordt ook voluit "het boswachtershuis" genoemd. Het behoorde tot het domein dat het laatst in handen was van de familie Carlier. Nu is het eigendom van Natuurpunt en wordt het sporadisch gebruikt als educatief centrum. Vlakbij was de laadplaats van de turfvletten die vanuit het veengebied "de Nol" richting Horendonk en Roosendaal werden gesleept.
foto

Vertakkingsvaart

Vanuit het turfgebied "de Nol", ook wel eens beschreven als "den Hol", vertrok een moervaart westwaarts in de richting van het Moerven. Vanaf 1710 vertrok hier ook deze Vertakkingsvaart oostwaarts rond Essen. Toen de turfwinning halfweg de 18de eeuw volledig stilviel, werd het zand van de vaartkanten voor een deel in de vaarten geduwd, zodat deze versmalden tot hun huidige breedte. Waar de trekpaden op de oever uiteraard onbegroeid waren, verrijzen nu statige bomen. Op deze plaats vormt de moervaart de scheidingslijn tussen de gemeenten Essen (links op de foto) en Kalmthout (rechts, met de Eikendreef).
foto

Sluiske

Een kleine sluis regelt nog steeds de waterstand in het Stappersven. In de 18de eeuw werd water van het Stappersven gebruikt om het waterpeil van de bovenloop van de Vertakkingsvaart uit 1710 te verhogen, zodat er kon gevaren worden tussen het turfgebied De Nol en Roosendaal. Die watertoevoer was van groot belang, vermits er tussen dit punt en de haven van Roosendaal een hoogteverschil is van maar liefst 10m. Zonder de aanvoer van water en damplanken om het water onderweg op te houden, zou er nooit kunnen gevaren worden.
foto

Stappersven

Het Stappersven is het grootste ven van het Grenspark. Eeuwen geleden heette deze buurt "Stompaertshoek", een veengebied, afgelegen in de heide. Door de turfwinning is hier een grote waterplas achtergebleven. Nodigt de zitbank u uit om even te genieten van het uitzicht en de rust?
foto

Drielingenven

Aan de Verbindingsstraat ligt een kleiner ven dat bij lagere waterstand drie afzonderlijke vennetjes vormt en daarom "Drielingvennen" of "Drielingenven" genoemd wordt. Beide namen worden door mekaar gebruikt. Vroeger werd hier turf gestoken. Bovendien stonden de vennen via grachten in verbinding met het Stappersven, zodat ze dienst konden doen als bufferbekkens voor het water dat nodig was bij het transport van de turfblokjes.
foto

Nolse Duinen

De Nolse Duinen die nu nog het veengebied De Nol aan de zuidwestzijde afzomen, kenden vroeger veel hogere duinen dan nu. Door verstuiving werd een deel ervan het moeras ingeblazen. Met het Europese Helvexproject grijpt de mens nu in om het oude duinenlandschap te herstellen en de oorspronkelijke fauna en flora opnieuw alle kansen te bieden tot ontwikkeling.
foto

Biezenkuilen

De naam "Biezenkuilen" is vrij jong. In het begin van de 20ste eeuw werden de natte gronden in deze omgeving omgezet in weilanden. Die waterden af naar dit ven, waardoor er daar verrijking optrad en er biezen (pitrus) gingen groeien. Voordien heette dit ven "Kempenkuilen", waarbij "kemp" verwijst naar hennep, dat enkele eeuwen geleden in deze buurt zou geteeld zijn. Voor de verwerking ervan gebruikte men het water uit de Kempenkuilen.
foto

Wandelpad Ree

Sinds februari 2019 is Wandelpad Ree in het Grenspark verlengd tot een langeafstandsroute van ongeveer 23 km. Het pad verbindt verschillende andere wandelpaden en heeft ook verschillende startpunten. Belangrijk is ook dat het noordelijke deel, dat start vanaf Parking Noord, ook omgevormd werd tot MTB-route, een pad voor mountainbikers dus.
parkeren

Parking Noord

Wie "Taverne en Tennis" liever niet aan het begin en einde van de wandeling heeft, maar liever middenin, kan de wandeling starten aan Parking Noord in de Verbindingsweg. Belangrijk om weten is dan wel dat deze parking alleen te bereiken is vanuit het noorden (Essen en Wildert) en niet vanuit het zuiden (Kalmthout). GPS-coördinaten: 51.4181, 004.4188
foto

Kapelletje van Hectors

Op de hoek van de Verbindingsstraat en de Achterstehoevestraat staat het zogenaamde "kapelletje van Hectors", een stenen huisje met het beeld van O.L.Vrouw Onbevlekt Ontvangen. Het werd gebouwd in 1921 en grondig gerestaureerd in 2018. De bouwers en ook de huidige eigenaars stammen uit de familie Hectors. In de tijd dat smokkelaars nog de sluipwegen door de heide namen om de grens over te steken, gebruikten de douaniers het kapelletje vaak als observatiepost. Binnen voelden ze de wind niet ...
foto

Kouwaaipad

Trage weg tussen de Achterstehoevestraat en de Huybergsebaan. Straatnaam sinds 2015. Er is nogal wat te doen geweest in de bevoegde commissie over de schrijfwijze. Moest het nu "koude heide" zijn of dialectisch "kouwaai"? Er werd uiteindelijk gekozen voor het laatste. Waar de naam écht vandaan komt is nog onduidelijk. "Koud" kan "niet warm" betekenen en dat is best mogelijk in deze hoek van de heide waar de wind ongenadig uit het noordwesten kan waaien. Maar "koud" stond vroeger ook synoniem voor "schraal, dor". In dit overgangsgebied naar de echte heide ook niet onmogelijk.
foto

Oude Moervaart

De Oude Moervaart - gegraven tussen 1525 en 1582 - loopt hier onder de Huybergsebaan door. Even verder vloeit ze samen met de Spillebeek. Langs de Oude Moervaart werden de turfvletten vanuit het veengebied "de Nol" naar Roosendaal en later ook naar Bergen op Zoom getrokken. Oorspronkelijk waren moervaarten 3,5m breed. Nadat ze in onbruik geraakten, werden de dijken ingeduwd en ontstond de huidige breedte.
foto

Begraafplaats Redemptoristenklooster

In 2012 bereikten het Essense gemeentebestuur en de vzw Kempens Landschap een akkoord met de paters Redemptoristen om de kloostertuin en de boomgaard aan te kopen en open te stellen voor het publiek. Bijzonder interessante relicten in het domein zijn de pittoreske Lourdesgrot en de begraafplaats van de paters en broeders, met het neogotische kapelletje. Pater Godts, die in het begin van de 20ste eeuw het klooster oprichtte voor herstellende paters Redemptoristen, ligt hier begraven. Op de foto zien we nog net de nok van het kapelletje. Het domein is het hele jaar door vrij toegankelijk. De ingang bevindt zich vlak naast de kloosterkerk. Vanuit dit punt rechtdoor tot aan de geasfalteerde Collegelaan en dan naar links tot aan de kerk.

Commentaar