Nidonk

Moving time  2 uur 18 minuten

Tijd  3 uur 14 minuten

Coördinaten 1819

Geüpload 15 juli 2019

Uitgevoerd juli 2019

  • Score

     
  • Informatie

     
  • Gemakkelijk te volgen

     
  • Omgeving

     
-
-
29 m
-14 m
0
2,7
5,4
10,89 km

15 maal bekeken, 1 maal gedownload

nabij Horendonk, Flanders (Belgique)

In 5 eeuwen tijd - ruwweg tussen 1250 en 1750 - werd een massa moer uit de natte grond gehaald in de wijde omgeving ten noorden en oosten van Essen. Essen werd als het ware een zuidelijke toegangspoort tot een gigantisch turfgebied.
Gedroogd werden de blokjes op vlotten of vletten over kleine kanaaltjes vervoerd naar de havens van Bergen op Zoom en vooral Roosendaal. Uiteindelijk zouden ze als brandstof gebruikt worden in de grote steden in Vlaanderen en Nederland. Het landschap in en rond Essen verbergt nog talrijke relicten en op meerdere plaatsen werd een bijzonder informatiepunt opgebouwd rond de turfwinning.
Medewerkers van de Essense toeristische dienst VVV De Tasberg ontwierpen in 2015 een aantal wandel- en fietsroutes rond het thema "turf". Deze track is een uitbreiding en actualisatie van wandelpad nr 5 uit die tijd.
Alle info over deze en andere fiets- en wandeltochten via www.vvvessen.be.
parkeren

Start- en aankomstplaats

Deze wandelroute vertrekt op de (gratis) parking aan de kerk van de wijk Horendonk. Adresgegevens: Dreveneind, 2910 Essen. Coördinaten voor de GPS: 51.4693, 004.5034. Er is horeca in de onmiddellijke omgeving en onderweg.
Provisioning

't Wit Uiltje

Voorlopig is 't Wit Uiltje nog open voor een hapje en een drankje. Tenzij er een overnemer gevonden wordt houdt de bekende taverne er na deze zomer mee op. Tot die tijd nog alle info op www.wituiltje.be.
foto

Dondersteen

De straatnaam "Dondersteen" verwijst niet naar een meteoriet die hier uit de lucht zou gevallen zijn, zoals sommigen in Essen en Rucphen durven beweren. De "dondersteen" of "rossen grauwen kei" was een grenssteen die in 1566 voor het eerst genoemd wordt als een grenspunt tussen twee rechtsgebieden van de heer van Bergen op Zoom, namelijk Rucphen en Langendijk. De steen lag enkele honderden meter hiervandaan in een klein dalletje in de heide. In 2014 werd hij bij werken aan een gaslijn per ongeluk van zijn oorspronkelijke ligplaats weggehaald en om te vermijden dat hij verloren zou gaan, wordt hij nu op privéterrein bewaard tot er een betere bestemming voor gevonden wordt.
foto

De Grondpiloten

We naderen het vliegveld van de WBLC "De Grondpiloten". WBLC staat voor "West-Brabantse Luchtvaartclub", een vereniging die zich bezighoudt met de modelvliegsport. De club telt zo'n 100 leden en is eigenaar van dit 1,4 ha grote modelvliegveld. Als de poort open staat ben je als toeschouwer welkom om "De Grondpiloten" aan het werk te zien. Uitleg krijg je er gratis bij want ze raken niet uitverteld over hun hobby: zelf bouwen en vliegen met modelvliegtuigen. Meer info op www.grondpiloten.nl
Provisioning

Gerda Hoeve

De Gerda Hoeve is een belangrijke plek op onze route. Er is natuurlijk de "ijsboerderij" waar je in de zomer 7 dagen op 7 terecht kan voor spijs en drank, er is het gastenverblijf dat vorm kreeg als een authentieke tasberg en er is de hoeve. Het hele complex ligt in de Nispense Achterhoek, een buurtschap dat zich uitstrekt op het grondgebied van drie gemeenten: Rucphen (Schijf) en Roosendaal (Nispen) in Nederland en Essen (Horendonk) in België. De naam "Achterhoek" verwijst heel duidelijk naar een "uithoek". De hoeve is zonder meer bijzonder. Ze dateert al van voor 1900 en werd verbouwd in 1927. De bouwstijl is die van de Amsterdamse School. Die leerde dat een architect ook een kunstenaar moest zijn. Het huis met zijn paraboolvormig schilddak en de stal met het paraboolvormige zadeldak zijn zonder meer uniek in Nederland. Het geheel kreeg dan ook het statuut van Rijksmonument.
Rivier

De vaart

De breedte en diepte van een turfvaart werden bij opmaak nauwkeurig beschreven. Enerzijds moesten de vaarten voldoende breed en diep zijn om een vlotte doorgang mogelijk te maken, anderzijds mochten die kanaaltjes ook weer niet té breed zijn of té diep omdat er anders te veel water vanuit de omliggende vennen moest aangevoerd worden om in droge perioden het varen mogelijk te maken.
foto

Rozenven

Een klein ommetje maken langs het Rozenven zal niemand zich beklagen. Hoe het vennetje op het landgoed Visdonk aan z'n naam kwam is nog steeds een raadsel. Mogelijk is "rozen" afkomstig van "russen". Dat zijn aan grassen verwante moerasplanten. Het Rozenven is in de tijd van de turfwinning tot op de zandondergrond alle veen kwijtgespeeld. Maar het ven ontsnapte aan een latere drooglegging en omzetting in heide- of weiland. De vegetatie wordt beperkt tot de soorten die houden van een zuur en voedselarm milieu.
foto

Rechtdoor

Van hieruit tot in Horendonk lopen we nu bijna 3 km in één rechte lijn door. De turfvaart gaat daarna nog verder in diezelfde rechte lijn voort. Logisch allemaal, want door de afmetingen van de vletten ten opzichte van de vaart was het nemen van korte bochten onmogelijk. Om diezelfde reden staan zijvaarten nooit haaks op een hoofdvaart, maar altijd schuin én in de richting van de uiteindelijke bestemming. Weg van de moervelden dus.
foto

De vaart en de vletten

Normale afmetingen voor een turfvaart waren 3,7m breed en 2m diep. De platbodems die over de kanaaltjes gesleept werden waren aanvankelijk 16m lang, 3m breed en 1m diep. Rond 1700 werden ze 19m lang. Toen de turfwinning stilviel in het midden van de 18de eeuw werden de verhoogde zijwallen van waarop de vletten werden voortgetrokken, voor een deel terug in de vaart geduwd, zodat vrijwel overal de oorspronkelijke afmetingen verdwenen.
Brug

Het sas

Op deze plaats versasten de turfvletten die vanuit het veengebied "De Matjens" op weg waren naar Roosendaal. Tussen de Jan van Nispenvaart in Roosendaal en de Belgisch-Nederlandse grens heet de turfvaart "Natte of Elderse Vaart". Aan de grens verandert ze van naam. Op Belgisch grondgebied heet ze "Roosendaale Vaart".
foto

Horendonk

Horendonk was en is een gebied ten oosten van het Essense centrum. Aanvankelijk werd het "Hornick" genoemd, wat zoveel betekende als "hoger gelegen erf" of "hoger gelegen gebied". Het lag dan ook temidden van een uitgestrekt nat veengebied. Horendonk werd een zelfstandige parochie in 1898 en heeft Sint-Vincentius-à-Paulo als patroonheilige. De huidige neogotische kerk dateert uit 1953. Ze bevat een orgel uit het laatste kwart van de 17de eeuw. Dit orgel stond voordien in de oude parochiekerk van Wildert.

2 commentaren

  • Foto van Wittieke

    Wittieke 25-aug-2019

    Ik heb deze route gevolgd  geverifieerd  Bekijk in detail

    Mooie wandeling op zeer rustige wandel wegjes. Mooie afwisseling ! Heerlijke rustplaatsen 👌

  • Foto van Nidonk

    Nidonk 25-aug-2019

    Bedankt om deze wandeling te beoordelen. Nog veel wandelplezier.