Download

Afstand

8,71 km

Positief hoogteverschil

1 m

Moeilijkheidsgraad

Gemakkelijk

Negatief hoogteverschil

1 m

Max hoogteverschil

25 m

Trailrank

42

Min hoogteverschil

0 m

Route type

Lus

Tijd in beweging

één uur 56 minuten

Tijd

2 uren 5 minuten

Coördinaten

1621

Geüpload

14 januari 2021

Uitgevoerd

januari 2021
Wees de eerste die klapt
Delen
-
-
25 m
0 m
8,71 km

673 maal bekeken, 11 maal gedownload

in de buurt Nieuwmoer, Flanders (Belgique)

Wat we allemaal uit Covid-19 geleerd hebben is dat er meer dan ooit gewandeld wordt. En ook nog dat het geen goed idee is om allemaal te gaan wandelen op dezelfde route. Vandaar dit aanbod om op het grondgebied van de gemeente Kalmthout een wandelpad te volgen dat nog niet eerder werd samengesteld en beschreven.
Vandaag stellen we u voor: wandelen in en rond Nieuwmoer. Op enkele uitzonderingen na loopt het hele traject over verharde wegen, dus wie het liever allemaal met de fiets doet, kan dat ook. Op een klein stukje na misschien, maar dat geven we in de begeleidende tekst duidelijk aan.
Nieuwmoer is uit turf geboren. Daar zullen we het met u onderweg zeker over hebben. En Nieuwmoer heeft meerdere inwoners gekend die achteraf een straatnaam kregen. Over vier van hen zullen we ook wat vertellen. We wandelen een tijdje langs de rand van het natuurgebied De Maatjes. In de wintermaanden strijken de ganzen vaak neer in de weiden errond. Een verrekijker meenemen op de wandeling is dan ook een aanrader.
Geïnteresseerd? Dan gaan we samen op pad.
O ja, in deze Kalmthoutse reeks "Blijf (niet) in uw kot" bestaat ook "Nr 1. Achterbroek", "Nr 2. Dorp", "Nr 3. Dennendaal", "Nr 4. Heide", "Nr 6. Heuvel" en "Nr 7. Centrum".
Parkeren

Parkeren

We laten de auto of de fiets achter op de gratis parking vooraan in de Prelaat Deckersstraat, aan de kerk dus. Coördinaten voor de GPS: N51.4331, E004.5180.
Foto

De Turfsteker

Het beeldje "De Turfsteker" van de Nieuwmoerse kunstenares Els Van Loon werd hier geplaatst in 2011 bij gelegenheid van de heraanleg van de kerkomgeving. Het verwijst naar de moerontginning in deze buurt van de 15de tot de 18de eeuw, die trouwens ook zorgde voor de dorpsnaam: nieuw moer. In 2014 werd het beeldje gestolen en bij toeval in een autokoffer teruggevonden tijdens een wegcontrole in Nederland. Na herstelling werd het teruggeplaatst.
Monument

Kerkomgeving

De huidige kerk werd in het midden van de 18de eeuw gebouwd op de plaats waar al sinds de 15de eeuw een kapel stond "op den Blijdenberg". De toren dateert uit 1910. Kerk en toren werden beschadigd in de Tweede Wereldoorlog. De kerk is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw. In 2011 werd de kerkomgeving gerenoveerd en vandaag loont het echt de moeite om er eens helemaal rond te wandelen. Bekijk de twee halfverheven beeldhouwwerken in de voorgevel en de "veenpaal" in cortenstaal op het pleintje achter de kerk, met het veengedicht van Geert De Kockere. Vergeet zeker niet de dialectwoorden te lezen op de boordstenen rond de kerk. Mocht u de betekenis ervan niet kennen, aarzel dan niet om aan een voorbijganger meer uitleg te vragen. De dorpelingen zijn immers trots op hun dialect.
Foto

Prelaat Deckers

De Prelaat Deckersstraat is genoemd naar Adriaan Deckers (1847-1915), geboren in Nieuwmoer. Adriaan trad in bij de Norbertijnen en vertrok in 1898 als missieoverste voor de Uele-streek en titelvoerend abt voor Congo naar zijn missiegebied, acht maal groter dan België. Vrij snel al werd hij geveld door een tropische ziekte en diende hij naar België terug te keren. Daar werd hij in 1899 aangesteld als de 52ste prelaat van de abdij van Tongerlo. Hij overleed in de abdij op 68-jarige leeftijd.
Foto

Jeroom Becker

De straat waar we nu door wandelen of fietsen dankt haar naam aan Jeroom Becker. We vertellen meer over deze merkwaardige man wanneer we straks zijn geboortehuis passeren.
Foto

Jozef Tilborghs

We dwarsen hier de Jozef Tilborghsstraat die Nieuwmoer verbindt met Achtmaal, aan de Nederlandse kant van de grens. Ook Jozef Tilborghs (1830-1910) is geboren in Nieuwmoer. Hij behaalde zijn diploma van onderwijzer aan de normaalschool in Lier en ging dan voor orgellessen naar het conservatorium in Brussel. Al na één jaar haalde hij daar een eerste prijs orgel. Daarna componeerde hij voor orgel en gaf les in Lier en Gent. Hij werd expert in de orgelbouw en zijn aanwijzingen werden gevraagd voor herstellingen van belangrijke orgels in binnen- en buitenland.
Flora

Rietvelden

De uitgestrekte rietvelden zijn typisch voor het natuurgebied De Maatjes/De Matjens.
Vogelkijkplek

De Maatjes

De Maatjes (in Nederland De Matjens) is een grensoverschrijdend natuurgebied met veel natte graslanden en uitgestrekte rietvelden. Het is het leefgebied van veel soorten vogels. Wie het natuurgebied van binnenuit wil bekijken vindt daartoe een mooie wandeling bij Wikiloc onder de naam "Kalmthout, wandelpad De Maatjes". Het is een waterrijk weidegebied, dus: laarzen zijn nodig!
Vogelkijkplek

Grazende ganzen

In de wintermaanden zie je heel zeker ganzen op de weiden in en naast De Maatjes.
Foto

Marijnenvennen

Naast de Maatjes waren ook de Marijnenvennen een nat gebied zonder waterafvoer. In de late Middeleeuwen kwam ook hier de moernijverheid op gang en werd de turf weggegraven, in blokjes gehakt, in stapels te drogen gelegd en uiteindelijk via de turfvaarten weggevoerd naar de havens van Roosendaal en Breda. Uiteindelijk zouden de turfblokjes dan belanden in de grote steden van Vlaanderen en Nederland om er als brandstof gebruikt te worden.
Foto

Darm

De straatnaam "Darm" ligt aan de basis van een lokaal mopje dat zo oud is als de straat: Een vreemdeling stopt in Nieuwmoer met de auto bij een voorbijganger, draait z'n raampje naar beneden en vraagt: "Kan u mij zeggen hoe ik van hieruit in Achterbroek kom?" Waarop de Nieuwmoerenaar antwoordt: "Dan moet u helemaal door den Darm". De vreemdeling draait daarop kwaad het raampje weer omhoog, bromt nog iets als "onnozelaar" en rijdt snel door...
Foto

Geboortehuis Jeroom Becker

Hij heette eigenlijk Hieronymus Jacobus Becker (1850-1912), maar iedereen noemde hem Jeroom. Het gezin verhuisde naar Antwerpen waar Jeroom als scheepsjongen ging varen. Nadien werd hij soldaat in het Belgisch leger, waar hij zich opwerkte tot luitenant. In 1880 ging hij mee naar Midden-Afrika om er de slavernij te bestrijden en nieuwe gebieden te ontdekken. Nadien volgden nog andere missies naar Afrika, maar meerdere malen keerde Jeroom ziek terug. Hij bracht het tot de militaire rang van kapitein en stierf uiteindelijk in Antwerpen. Ook in Brussel werd een straat naar hem genoemd.
Foto

De Nieuwmoerse windmolen

De straatnamen in deze buurt - Moleneind en Maalderijstraat - liegen er niet om: in deze buurt stond van 1797 tot 1945 een windmolen voor het malen van graan. In de tweede helft van de 19de eeuw werd de molen uitgebreid met een olieslagerij voor het pletten van oliehoudende gewassen: koolzaad, raapzaad en lijnzaad. In 1931 werd de molen buiten werking gesteld, zwaar beschadigd in de Tweede Wereldoorlog en uiteindelijk door een storm geveld in 1945.
Kruispunt

Te voet of met de fiets?

Wie de route te voet doet steekt hier de Essensteenweg over en gaat schuin rechts verder. Wie met de fiets is kan aan de overzijde een stukje minder goed befietsbare weg vermijden door hier rechtsaf het fietspad langsheen de Essensteenweg te volgen tot in de bocht en daar linksaf weer aan te sluiten op het verder beschreven traject.
Foto

Pastorijhoeve

Pas in 1843 werd Nieuwmoer een zelfstandige parochie met een pastoor. Tot die tijd - in de periode dat op de Blijdenberg een kapel stond - werd de gelovige gemeenschap van Nieuwmoer geleid door een rector. Sinds 1505 namen die hun intrek in de "Voorste hoeve", die in de volksmond dan ook de "pastorijhoeve" ging heten. Het Franse bewind maakte hieraan een eind in 1797 en de hoeve werd aan een landbouwer verkocht. De naam bleef echter wel gangbaar in het dorp.
Religieuze plek

Matruyepleintje

De officiële naam "Matruyepleintje" is een erkenning van de gemeente voor de buurtbewoners die het pleintje onderhouden. Het is een verwijzing naar de Matruyestraat die wordt vermeld op een oude kaart uit 1692. "Ruye" of "riole" betekent "waterloop" en met "mat" zouden grasmatten bedoeld worden. Het kapelletje, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, werd in 1844 gebouwd door Jan Frans Aerden, destijds eigenaar van de nabijgelegen pastorijhoeve. In 1981 werd het kapelletje verplaatst en gerenoveerd omwille van de verbreding van de weg.
Foto

Den Theeuw

Leon Mattheeusen (1920-2006) was als "den Theeuw" de bekendste inwoner van Nieuwmoer in de recente geschiedenis. Hij was oud-wielrenner, fietsenmaker, grappenmaker en vooral getalenteerd verteller. Hem ontmoeten stond garant voor een lach en niemand maakte dan ook bezwaar toen beslist werd om een straat naar hem te noemen.

Opmerkingen