Moeilijkheidsgraad   Middelmatig

Coördinaten 395

Geüpload 10 januari 2013

Uitgevoerd januari 2013

-
-
25 m
2 m
0
4,1
8,2
16,41 km

508 maal bekeken, 2 maal gedownload

nabij Leuvenum, Gelderland (Nederland)

Tussen Hulshorsterzand en Nunspeet wandelt u door voormalig stuifzand, te herkennen aan de stuifduintjes. Rond 1900 is het beplant met dennen. Let op de onderbegroeiing met kraaiheide. De geurige kraaiheide draagt zwarte bessen, die licht giftig zijn. Deze worden graag door kraaien gegeten, vandaar de naam. Op enkele plekken in het bos komt u deze struik massaal tegen. Ze bereikt op de noordelijke Veluwe haar zuidelijkste grens.
De actieve stuifzanden van de Noordwest-Veluwe zijn restanten van een groot complex, dat zich ooit uitstrekte van Harderwijk tot Hattem. Door het afplaggen en afbranden van heide ging de vegetatie in de Middeleeuwen zo sterk achteruit, dat de wind vat kreeg op het losse zand en verstuiving optrad. In de 19e eeuw zijn de stuifzanden weer beteugeld, eerst door helmaanplant, later door het aanplanten van naaldbomen. Tegenwoordig wordt het stuifzand juist weer kaal gehouden.
Op de gevel van het huis bij het watervalletje staat de naam ‘De Zandmolen’. De watermolen, die op deze plaats heeft gestaan werd in 1753 gebouwd en is in 1865 weer afgebroken. Het woordje ‘zand’ duidt erop dat de omgeving indertijd erg veel last had van stuifzand. De Leuvenumse Beek dreef in de 18e eeuw nog negen molens aan. Ze werden gebruikt voor de productie van papier. Zulke papiermolens waren op meerdere plaatsen aan de rand van de Veluwe te vinden. Daarbij kwam het heldere water goed van pas. Het Veluwse papier stond bekend om zijn witheid.
Op de gevel van het huis bij het watervalletje staat de naam ‘De Zandmolen’. De watermolen, die op deze plaats heeft gestaan werd in 1692 gebouwd en is in 1865 weer afgebroken. Het woordje ‘zand’ duidt erop dat de omgeving indertijd erg veel last had van stuifzand. De Leuvenumse beek dreef in de 18e eeuw nog negen molens aan. Ze werden gebruikt voor de productie van papier. Zulke papiermolens waren op meerdere plaatsen aan de rand van de Veluwe te vinden. Daarbij kwam het heldere water goed van pas. Het Veluwse papier stond bekend om zijn witheid.
De hoge duin, waar het pad overheen loopt, is een zgn. 'fort'. Er staat een houten beeld, tevens zonnewijzer, van de larve van de mierenleeuw. In het Hulshorsterzand zien we hoge begroeide heuvels, die ‘forten’ genoemd worden. Een fort is ontstaan uit een laagte. Deze relatief vochtige plek raakte beter begroeid dan de omringende zandduinen. Vervolgens deed de wind zijn werk. 0e stuifduinen werden weggeblazen. Maar op de begroeide laagte kreeg de wind geen vat. Het stuifzand hoopte zich zelfs in de vegetatie op. Zo werd hoog laag en laag hoog. Men spreekt van ‘inversie’. De hoge forten zijn begroeid gebleven met gras, heide en vliegdennen.
De Leuvenumse Beek heet ook wel Staverdense of Hierdense Beek. De naam verandert mee met het gebied, waar hij doorheen stroomt. De beek is met zijn lengte van 20 km een van Gelderlands mooiste en belangrijkste beken. De beek stroomt vanuit de omgeving van Uddel door de vallei tussen de beide stuwwallen van de Noord-Veluwe en mondt uit in het Veluwemeer.
Staverdense, Leuvenumse of Hierdense Beek. Deze 20 km lange beek stroomt vanuit de omgeving van Uddel naar de voormalige Zuiderzee. De naam van de beek verandert mee met de naam van het gebied. Het verval is voor Nederlandse begrippen niet gering (25 m over 20 km). De beken leverden watermolens energie. In de beurt van De Zandmolen zijn verschillende beeklopen: enkele ervan zijn gegraven voor de watermolen, maar na het afbreken daarvan raakten deze watergangen in verval en zijn thans moeilijk te onderscheiden van de veelal rechtgetrokken, natuurlijke beek. De beek loopt dwars door het voormalige stuifzand. Om de beek tegen dichtstuiven te beschermen heeft men vooral aan de windzijde bomen geplant.
Een onderdeel van het Veluwetransferium is een 30 meter hoge uitkijktoren en een informatiepaviljoen. Vanaf de toren heeft u naar het oosten zicht op het Centraal Veluws Natuurmassief. In westelijke richting heeft u zicht op de dorpskern van Nunspeet en in de verte is zelfs het Veluwemeer te zien. Het paviljoen is dagelijks geopend van 10.00-17.00 uur.
De expositie in het bezoekerscentrum Veluwe-noord vertelt het verhaal van de Veluwe: ontstaansgeschiedenis, natuur en landschap. Daarnaast zijn er wisselende exposities. Het bezoekerscentrum is geopend van dinsdag t/m zondag van 10.00-17.00 uur en is gratis toegankelijk. Voor meer informatie over Staatsbosbeheer zie www.staatsbosbeheer.nl.
Een onderdeel van het Veluwetransferium is een 30 meter hoge uitkijktoren en een informatiepaviljoen. Vanaf de toren heeft u naar het oosten zicht op het Centraal Veluws Natuurmassief. In westelijke richting ziet u de dorpskern van Nunspeet en in de verte zelfs het Veluwemeer. Het paviljoen is dagelijks geopend van 10-17 uur.
Eenzame ‘vliegdennen’ in het zand. Ze zijn niet gepoot, zoals de meeste dennenbossen op de Veluwe, maar het zaad is komen ‘aanwaaien’ en tot ontkieming gekomen.
Grote aantallen jeneverbesstruiken. Dit is de meest oorspronkelijke naaldhoutsoort van Nederland.
Langs de Poolse Weg ligt een enorme randwal, ontstaan door stuivend zand dat tot rust kwam tegen de bosrand.
Op de plaats van de stuw stond van 1692 tot 1865 papiermolen ‘De Zandmolen’.
Op heideveldje stekelbrem en kruipbrem.

Commentaar