Tijd  4 uur 51 minuten

Coördinaten 777

Geüpload 27 juni 2019

Uitgevoerd april 2019

-
-
4 m
-6 m
0
3,1
6,3
12,52 km

51 maal bekeken, 4 maal gedownload

nabij Nieuw-Lekkerland, Zuid-Holland (Nederland)

Op mooie lentedag 7 april 2019 wandelden we door een waterrijk gebied en langs de beroemde Hollandse molens van Kinderdijk, een molencomplex van 19 molens in de Alblasserwaard, een streek in Zuid-Holland.

Het zijn geen graanmolens, maar poldermolens die de afwatering van de Alblasserwaard moesten verbeteren. Vanaf de 15de eeuw stonden er molens in Kinderdijk, maar de huidige molens dateren bijna allemaal uit 1738 en 1740. Sinds 1997 staan ze op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De twee rijen molens zijn alleen te voet (of per fiets) goed te bezichtigen.

Omdat het aan de molens in Kinderdijk erg druk kan zijn, parkeerden we nabij het kerkhof van Nieuw Lekkerland. Deze vertrekplaats zorgt er meteen ook voor dat je ongeveer halfweg de wandeling in Kinderdijk van een terrasje kunt genieten en de beroemde molens bezoeken.

Nieuw-Lekkerland is een woondorp ten zuiden van de rivier de Lek. Aan de overzijde van de Lek ligt Lekkerkerk, dat in 1980 door een gifschandaal bekend werd: 300 nieuwe woningen bleken op sterk verontreinigde grond gebouwd.

Langs de zuidrand van Nieuw-Lekkerland loopt een Tiendweg. Oorspronkelijk was een Tiendweg een veenkade, evenwijdig aan de nabije rivier waar de veenontginning begon. De Tiendweg in Lekkerland is tegenwoordig een autovrije, geasfalteerde weg, druk befietst en belopen. Het Floris V wandelpad (de LAW 1-3) volgt hier ook de Tiendweg.

De geasfalteerde Tiendweg wordt na twee kilometer, voorbij de bebouwing van Nieuw-Lekkerland, een onverhard voetpad waarop we bijna niemand meer tegenkwamen. Zo bereiken we de "Boezem van de Overwaard". In een "boezem" wordt polderwater opgeslagen voordat het wordt afgevoerd en in een rivier geloosd via een sluis, gemaal of een rij poldermolens.

Rechtsaf over een plankenpad en een houten bruggetje wandelen we de Boezemkade op. Volgens onze kaart zou hier de "Adrie de Gelder Vogelkijkhut" moeten staan, maar die zou in verband met vandalisme weggehaald zijn. We bereiken de Kleine of Lage Molen uit 1761, de eerste op onze tocht. De Lage molen maalde het water uit de polder naar de lage boezem. Driehonderd meter verderop komen we voorbij de Hoge Molen uit 1740, die het water naar de hoge boezem maalde. Geen van beide molens is open voor bezichtiging.

Het pad Boezemkade komt uit op de Lekdijk, we klimmen echter niet naar de verkeersweg bovenop de dijk. Er is daar weliswaar een bewandelbaar fietspad, maar dat loopt langs de toch vrij drukke weg. Op een droge dag wandelt het onder aan de dijk veel lekkerder en rustiger door het gras. Het graspad komt uit op de autobusparking, van waar een nieuw aangelegd verhard pad naar het bezoekerscentrum van het molencomplex voert.

We stappen eerst even naar de Molenstraat voor een terrasje. Onderweg komen we langs één van de moderne gemalen die tegenwoordig de waterstanden in Kinderdijk regelen. Het gemaal heeft een schroef van Archimedes, wat van aan de buitenkant goed te zien is. De site met 18de eeuwse historische molens zijn een toeristische attractie geworden. Het bezoekerscentrum zorgt voor de nodige achtergrondinformatie. Toegangstickets koop je met korting vooraf op https://www.kinderdijk.nl/

De twee rijen windmolens staan aan weerszijden van een ca. 150m breed 'kanaal', gevormd door de twee hoge boezems van Overwaard en Nederwaard. Het zijn dus eigenlijk twee naast elkaar lopende waterlopen: zuidelijk het Nieuwe Waterschap en noordelijk het Groote- of Achterwaterschap, van elkaar gescheiden door de Middelkade. Van aan het bezoekerscentrum wandelen we op die Middelkade, een fiets- en wandelpad, van waarop de molens goed te bekijken zijn. Na ongeveer 500m is er een bruggetje naar rechts, naar de Nederwaardmolen nr. 2 die ook van binnen te bezichtigen is.

De molens van Kinderdijk zijn gebouwd om het water uit de laaggelegen polder omhoog te pompen. Het zijn vrijwel allemaal grondzeilers (de wieken scheren vlak langs de grond). Onder in elke molen bevindt zich een scheprad, dat het water omhoog brengt, vaak met een hoogteverschil van 140 centimeter. Hier in de Alblasserwaard verplaatsen de molens het water in twee trappen. Het water wordt uit de polder eerst in een laag boezemwater en daarna in een hoog boezemwater gepompt, dat in Kinderdijk afwatert op de rivier de Lek.

Na ons bezoek aan molen nr. 2 gaan we terug naar de Middelkade die we rechtsaf nog 1,7 km blijven volgen en zoals meestal: hoe verder je gaat, hoe rustiger het wordt... We nemen het tweede bruggetje na molen nr. 2 en volgen linksaf de oever van het Nieuwe Waterschap. Na 350m loopt het pad rechtsaf naar Alblasserdam, maar wij gaan rechtdoor langs de oever, voorbij een zwaar metalen hek een begrazingszone in en we blijven ook de wit-rode markeringen volgen van de LAW, het Floris V wandelpad.

Het Nieuwe Waterschap draait verderop naar het zuiden, terwijl achter de Middelkade het Groote- of Achterwaterschap rechtdoor naar het oosten loopt. We volgen de oever van het Nieuwe Waterschap, met aan de overkant de witte Kortlandse molen (uit 1890). Kort klimmetje de dijk op naar het bruggetje, het Nieuwe Waterschap oversteken, eventjes links in de richting van de molen en dan de smalle geasfalteerde Kerkweg schuin rechts nemen (dus niet tot aan de molen gaan!).

De Kerkweg brengt ons terug naar het ca. 50m brede Groote- of Achterwaterschap. Het bruggetje over en onmiddellijk het voetpad rechtsaf nemen, langs het water. Hier wandelen we uiterst rustig, met als enig gezelschap de koeien in de sappige weiden links beneden aan de dijk. Na ruim anderhalve kilometer bereiken we een nutsgebouwtje en loopt de Molenweg linksaf langs een waterloopje naar de Elzenweg. Oversteken en even verderop linksaf het Hondenbos in.
We doorkruisen het bosje en komen terug op de Tiendweg in Nieuw-Lekkerland en al snel ook terug op ons parkeerplaatsje nabij het kerkhof.
Waypoint

Bezoekerscentrum Wisboomgemaal

Het Wisboomgemaal uit 1868, gebouwd in Traditioneel-Ambachtelijke stijl. Het was oorspronkelijk een stoomgemaal met 4 schepraderen ter versterking van de molens. In 1924 werd het stoomgemaal vervangen door een elektrisch pompgemaal van grotere capaciteit. De schepraderen werden toen verwijderd en de pompgemalen aan de zijkanten in nieuwe aanbouwen ondergebracht. In 1953 werd een tweede elektrisch gemaal toegevoegd. Deze zijn tot 1996 in gebruik geweest. De boezemgemalen liggen op het laagste punt bij Kinderdijk en lozen overtollig water uit de Overwaard op de Lek.
Provisioning

Café Buena Vista

Grand Café Buena Vista in de Molenstraat 230 te Kinderdijk, Zuid-Holland
panoramisch

Dirk III straat en Tiendweg

Links de Dirk III weg, rechts tussen de 2 sloten de Tiendweg.
panoramisch

Tiendweg

Het veengebied achter de sloot links van de Tiendweg
panoramisch

Hoogspanningsmast

De 2 x 380.000 Volt lijn Crayestein-Krimpen kruist ons pad. Deze 48.5 meter hoge mast draagt 2 sets van 3 fases. Fasedraden zijn 'single' voor lagere spanningen en in een bundel van 2 of meer voor hogere spanningen. Hier zien we zwaarder geschut: vierbundels ('quadruplets').
panoramisch

Tiendweg

Het rustige deel van de Tiendweg in Nieuw-Lekkerland, typisch tussen twee sloten gelegen
panoramisch

Op de Tiendweg

Achteromkijkend naar Nieuw-Lekkerland.
panoramisch

Lage Molen

panoramisch

Links van de Lekdijk

De vrij drukke verkeersweg Lekdijk loopt hier rechts boven op de dijk
panoramisch

pad vanaf Autocar parking

Vanop de parking voor Autocars loopt een keurig voetpad naar het Kinderdijkse Molencomplex
panoramisch

Nederwaard gemaal

Het gemaal J.U. Smit uit 1972 genoemd naar de toenmalige dijkgraaf. Het gemaal heeft 3 vijzels (Archimedes-schroeven) met 1500 m³ -minuut capaciteit aangedreven door dieselmoteren. Het is een boezemgemaal dat uit de Nederwaard in de Lek pompt
panoramisch

Nieuwe Waterschap

panoramisch

Overwaardmolen nr 1

De linkse molen is de Overwaardmolen nr. 1 op de rand van de Hoge boezem. Meer naar rechts in de verte molens 2, 3 enz.
panoramisch

Overwaardmolen nr 1

Overwaardmolen nr 1
panoramisch

aan Nederwaardmolen nr. 2

aan Nederwaardmolen nr. 2
panoramisch

Scheprad Nederwaardmolen 2

Scheprad Nederwaardmolen 2
panoramisch

Overwaardmolen nr1

Overwaardmolen nr1
panoramisch

Overwaardmolen nr3

Overwaardmolen nr3
panoramisch

Overwaardmolen nr6

Overwaardmolen nr6
panoramisch

Overwaardmolens nr 7 en 8

Overwaardmolens nr 7 en 8
panoramisch

Kinderdijkse molengang

Kinderdijkse molengang
panoramisch

Bruggetje

Langs dit bruggetje verlaten we de Middenkade. Aan de overzijde linksaf het pad langs de oever volgen
panoramisch

Buitenpad

Buitenpad (achterom kijkend)
panoramisch

Kortlandse molen

De Kortlandse Molen in Alblasserdam uit 1890. Het onderste deel is cilindrisch opgemetseld met daarop een conisch gemetseld deel: een zeldzame bouwvorm. De Kortlandse Molen heeft een scheprad buiten de molen, waarmee tot 1953 de polder werd bemalen. Hij wordt bewoond en is niet. te bezoeken.
panoramisch

Kortlandse molen

We volgen op de splitsing rechts de LF2/LF11 Kerkweg. Links staat de Kortlandse molen.
panoramisch

langs het Groote of Achterwaterschap

langs het Groote of Achterwaterschap
panoramisch

Weideland

Absolute landelijke rust op dit deel van de wandeling.
panoramisch

De Molenweg

De Molenweg
panoramisch

Hondenbos

Hondenbos
panoramisch

Tiendweg

Aan de overzijde van de sloot loopt de Tiendweg.
parkeren

Molentocht Start Kerkhof

panoramisch

Vogelkijkhut Adri de Gelder

Volgens mijn kaartmateriaal zou hier sinds 2008 een vogelkijkhut staan. Naar verluidt is ze weggehaald wegens vandalisme. Adri de Gelder (1953-2006) was directeur van Vogelbescherming Nederland.

Commentaar