dominiek
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km
  • Foto van Lubbeek Centrumwandeling 5dec2010 2km

Moeilijkheidsgraad   Middelmatig

Tijd  34 minuten

Coördinaten 211

Geüpload 18 december 2010

Uitgevoerd december 2010

-
-
150 m
29 m
0
0,5
1,1
2,13 km

3568 maal bekeken, 8 maal gedownload

nabij Lubbeek, Flanders (Belgique)

Centrumwandeling in Lubbeek.
Je passeert o.a. de Oude Pastorie die door de Paters Witheren van Abdij van Park in 1757 werd gerestaureerd. Wellicht passeerde via de Slabbaartstraat de Oude Romeinse baan van Tienen naar Aarschot en verder naar Grobbendonk: langs deze weg, vanaf het ziekenhuis, aan de rechterzijde, ter hoogte van de voetweg naar het Gemeentehuis, werden in 1883 Romeinse overblijfsels gevonden van muren die ongetwijfeld afkomstig waren van een Romeinse villa. Vlakbij deze plaats, Stakeborg genaamd - Burgus, burcht, afgezoomd met staken? -, ligt er trouwens een Vroegmiddeleeuwse motte waaraan het toponiem Stakeborg waarschijnlijk zijn naam te danken heeft. De "motte" of "tumulus" ligt nog steeds in het Canadabos vlakbij de hoek Slabbaartstraat en voetweg naar de Broekstraat. Op deze zeer natte plaats, op een kruispunt van oude wegen of Romeinse centuriatiolijnen, nabij de Molenbeek, is dus wellicht de echte oorsprong van Lubbeek te zoeken en niet op de eerder droge en hoge zandrug waarop zich vandaag de St.-Martinuskerk van Lubbeek bevindt. De naam Stakeborg wordt overigens ook vermeld in een Nederlandstalige tekst die op de deur van de kapel van Onze-Lieve-Vrouw "du Rond-Chêne" in het Franstalige Tourinne-La-Grosse (ten zuiden van Meerdaalwoud) hangt. Wij citeren hier stukken uit de tekst: "De kapel van Onze-Lieve-Vrouw "du Rond-Chêne" is gelegen in het Noordoosten van het dorpje Tourinne-la-Grosse. De oorspronkelijke kapel dateert van 1358 en werd in 1768 in Neoklassicistische stijl gerestaureerd met de typische kalksteen van Gobertange. De naam Rond-Chêne laat vermoeden dat er vroeger naast de kapel een eik stond waar nu aan weerskanten een esdoorn werd aangeplant. Vele teksten verwijzen er naar dat de kapel vanaf de XVe tot de XVIIIe eeuw voorbehouden werd aan lepralijders die daar in een nabij gelegen omheinde ruimte verbleven, nog altijd gekend onder de naam 'Cortil des Lattes'. Op 300 m van de kapel ligt de boerderij van Stakenborg waarvan reeds in 1356 melding wordt gemaakt."
Zonder daarmee een duidelijke verklaring te willen geven, kan er toch gewezen worden op enkele onmiskenbare parallellen met de gemeente Lubbeek. Tourinne-la-Grosse heeft St.-Martinus als patroonheilige evenals Lubbeek. Het kapelletje van Notre-Dame du Culot of Onze-Lieve-Vrouw du Rond-Chêne wordt overduidelijk geassocieerd met een Middeleeuwse lazarij of leprozenziekenhuis en ligt overigens op een kruispunt van twee zeer oude wegen, namelijk de Oude Geldenaakse Baan en een Romeinse of Pre-Romeinse weg van de Romeinse vicus in Tienen naar het Romeinse site in Meerdaalwoud - de Ruelle de Tirlemont ligt vlakbij en de weg sloot hoogstwaarschijnlijk aan op de "Tiense Groebe" in Meerdaalwoud -. Vlakbij de kapel in Tourinne-la-Grosse treffen we verder ook het toponiem "Stakeborg" aan en in Lubbeek treffen we, toeval of niet, vlakbij het Romeinse site en naast de Slabbaartstraat ook een aan Maria gewijd kapelletje aan. Lubbeek heeft overigens een 650 jaar oude Mariacultus. Een legende uit 1341 - merk op dat de kapel van Tourinnne-la-Grosse dateert van 1358 - verhaalt dat de Ridder Jan Van Kraaiwinkel bij de begrafenis van zijn beide dochters op weg naar Binkom diende te gaan schuilen voor een onweer. Na het onweer kon men de lijkkisten niet meer verroeren en de Ridder besloot ter plaatse een kapel ter ere van maria op te richten en een houten mariabeeld te laten overkomen uit zijn kasteel. De oorspronkelijke kapel werd opgericht in de buurt van de huidige vermaarde kapel van Onze-Lieve-Vrouw, dichtbij het kasteel van burggraaf de Biolley en dus ook dichtbij Stakenborg. Deze kapel werd trouwens één van de belangrijkste bedevaartplaatsen van Maria in Brabant.
Opvallend in Lubbeek is ook dat er vanop het kruispunt van de Slabbaartstraat met de voetweg naar de Broekstraat, loodrecht op elkaar, denkbeeldige Romeinse centuriatiolijnen kunnen getrokken worden, eentje naar de Romeinse vicus op de Grijpenberg in Tienen en eentje richting de Romeinse villa van Bierbeek, opgegraven in 1986. Langs deze denkbeeldige lijnen bevinden zich een groot aantal Romeinse sites. Dit lijkt op het eerste zicht absoluut geen toeval, maar verder is er ook totaal geen aanwijsbare logica om dit feit te verklaren. Men kan dus vermoeden - evenwel niet bewijsbaar - dat het Oude Middeleeuwse Lubbeek in de buurt van deze tumulus of Motte ontstaan is en dat de naam 'Stakeborg' tot op vandaag daarvan getuigt. Waarschijnlijk lag ook hier een eerste houten kerkje nabij de Romeinse villa en was dit oorspronkelijk een antiek kruispunt van wegen of Romeinse centuriatiolijnen. Opvallend is trouwens dat er een ziekenhuis ligt in Lubbeek terwijl Lubbeek slechts een dorp is. Dit lijkt dus totaal onverklaarbaar, ware het niet dat dit feit zou kunnen wijzen op de functionele verderzetting van een oorspronkelijke lazarij of Middeleeuws ziekenhuis opgericht door de Paters Witheren van Abdij van Park. We dienen er natuurlijk wel rekening mee te houden dat er daarvan geen bewijs is geleverd en we vermoeden enkel, naar aanleiding van parallellen in Tourinne-la-Grosse, dat Lubbeek in de Middeleeuwen eveneens een dergelijke lazarij of pestziekenhuis moet gehad hebben. Dergelijke lazarijen werden vrijwel altijd opgericht op een kruispunt van zeer oude wegen. Vandaag is dat kruispunt er niet meer, maar als men uitgaat van twee oude wegen waarvan eentje zeker Romeins met mogelijk Pre-Romeinse roots en een andere in het verlengde van de voetweg naar de Broekstraat en verder richting Paddegat en tweede tumulus (zie verder), wordt het heel wat minder vreemd dat Lubbeek momenteel en precies op die plek een ziekenhuis bezit. Alles wijst er dus op dat Lubbeek een zeer oude oorsprong heeft. Er werden trouwens op de nabij gelegen Tichelberg Romeinse dakpannen gevonden en een Romeinse tumulus op de Alverenberg (het Paddegat), nog zichtbaar als de "Tombe de Lubbeek" op de Kaart van de Oostenrijkse graaf Ferraris van 1776. De Alverenberg is de tweede tumulus van Lubbeek. Een derde bevond zich eertijds nabij de lokatie "Het Werveld", een zeer oud gehucht nabij Heideken waar gepolijste stenen werktuigen uit het Neolithicum werden gevonden. In de 15e eeuw was de plaats trouwens gekend via het toponiem "Ter Tommen" nabij de huidige weg Tombekensstraat wat zou kunnen wijzen op een Romeinse grafheuvel. Alhoewel, de ouderdom van de plaats, het feit dat er in het Neolithicum of Nieuwe Steentijd reeds heel wat (gepolijste) werktuigen werden gevonden en tenslotte het markante feit dat men op Google Earth op de kaart van april 2007 (via historische opnamen) een cirkelvormig spoor kan opmerken dat op de aanwezigheid van minstens één tumulus zou kunnen wijzen op deze lokatie, doen eerder vermoeden dat we hier te doen hebben met de voorouderlijke grafheuvel(s) van bewoners uit de Vroege of Midden Bronstijd.

Enfin, het roemrijke (Romeinse) verleden van Lubbeek staat in schril contrast met de huidige rurale, zuiver landelijke uitstraling van een typisch Hagelands dorp dat als één der weinige over een eigen ziekenhuis beschikt. Dat laatste is geen toeval overigens als u het ons vraagt !

Commentaar