-
-
78 m
32 m
0
2,1
4,3
8,58 km

2303 maal bekeken, 23 maal gedownload

nabij Sint-Martens, Flemish Region (Belgique)

De wandeling vangt aan op de parking achter de Sint-Maartenskerk van Vissenaken. De kerk is op een heuvel gelegen. Volgens Valgaerts en Machiels, “De Keltische erfenis”, was er op de heuvel van de Metselstraat een prechristelijke eredienst ter ere van Lug, een Keltische vuurgod: harde bewijzen zijn er niet, maar de verering van Sint-Maarten, samen met de legende van de Heilige Hymelinus (zie verder), een Ierse Heilige uit de 7e eeuw, zouden daar sterk op wijzen. Voor wat het waard is natuurlijk. Volgens de overlevering werd Hymelinus in 631 in de kerk begraven. Hieruit zouden we kunnen afleiden dat er dus al een (Sint-Maarten)kerk stond in 631. Rond 1100 werd er een (nieuwe) Romaanse kerk gebouwd. Rond 1600 werd ze grondig hersteld. Ze was opgetrokken uit keien en arduinsteen, bedekt met een dik schaliëndak. Van de oude Sint-Maartenskerk bestaan nog tekeningen, gemaakt vlak voor de afbraak in 1775.
In 1767 werd de huidige kerk gebouwd in late rococostijl. Het orgel dateert van 1875. De orgelkast belegd met muziekinstrumenten, de biechtstoelen in Lodewijk XVI-stijl en het beeld van Sint-Pancratius dateren uit de 18de eeuw. Het orgel is opgenomen in de lijst van beschermde monumenten van de Vlaamse Gemeenschap. Van 1239 tot 1932 hing de kerk af van de prestigieuze Norbertijnabdij van Tongerlo.
We wandelen vanop de parking naar links, de Metselstraat in en dan onmiddellijk opnieuw naar links, de Kaakstraat in, zuidwaarts, parallel met de Rozendaalbeekvallei en via de Gorgemstraat tot in de Dienemstraat in de beekvallei en vandaar naar rechts. We volgen de Dienemvallei totdat we links een bordje zien dat verwijst naar het natuurgebied dat beheerd wordt door Natuurpunt.
De Rozendaalbeekvallei is gelegen tussen de Metselstraat waar de kerk ligt en de Dienemstraat. De vallei ligt geprangd tussen valleiflanken met een steile helling en is de toegangspoort van het Natuur- en Landschapscentrum. We volgen het pad zuidwaarts, het natuurpark in. De zone waarin de Rozendaalbeek ontspringt is een buitenmaats dal dat tot een cirkelvormig amfitheater is geërodeerd gedurende vele honderdduizenden jaren: dit is een keteldal. Het nieuwe wandelpad dat de bovenrand van de vallei volgt, biedt de wandelaar een spectaculair panorama. Bovenaan heb je tenslotte een fantastisch uitzicht, noordwaarts, richting keteldal, Rozendaalbeekvallei en Sint-Maartenskerk. Je ziet ook de Watertoren van Tienen, zuidwaarts. Op de akkerlanden, vlak daarvoor, vind je nog ontelbare dakpanresten van een grote Romeinse villa die gelegen was vlakbij de Watertoren en tussen de Kraaibonveldweg en de Deken Rochettelaan
We blijven de weg volgen tot we in de Vissenakenstraat belanden.Daar gaan we even naar links en steken dan over, de Lindeboomweg in. Dit is in feite de oeroude weg van Tienen naar Diest, de Oude Weg op Diest. Volg deze weg gedurende ongeveer 500 meter totdat je links een betonbaantje opmerkt dat noordwaarts de heuvel op gaat. Deze heuveltop, Moutsborn genaamd, bevindt zich middenin de driehoek Vissenaken-Bunsbeek-Tienen.
De heuvel biedt helemaal bovenaan een mooi zicht op het zuidelijke deel van het Hageland met de Velpevallei in het voorplan. In de andere richting naar Linter strekt zich de alluviale vlakte van de Grote Gete uit in vochtig Haspengouw.
Volg het baantje via de Quirinusweg tot de Kruisbergstraat. Ga daar even naar links en volg dan na 50 m het padje naar rechts, richting het Hippisch Centrum, de Hoefslag totdat je in de Glabbeeksestraat uitmondt. Ga daar naar links de Koestraat in, na ongeveer een 150-tal meter. Van daaraf heb je een weergaloos zicht op de Velpevallei die zich als een groen tapijt in de verte ontrolt, zover het oog reikt.
Aan het eind van de Koestraat bevindt zich een kleine zijvallei van de Velp met opborrelend mineraalrijk grondwater. Eertijds was dit brongebied ook zeer interessant voor onze Romeinse voorouders; vlakbij deze plek, midden in de natuur vandaag, moet eertijds een Romeinse villa ten zuiden van de Velp hebben gestaan getuige de Romeinse hypocausttegel, dakpanfragmenten en fragmenten van een 2e eeuwse blauwglazen Romeinse noppenkom en een fragment van een enorm Romeins doliumachtig bewaarrecipiënt die hier door mezelf werden gevonden.
We zijn hier op de grens met Bunsbeek. We volgen tenslotte de weg westwaarts (Desselhagenveld) richting Vissenaken en Vissenakenstraat. We lopen nu parallel met de Velpevallei.
In de Vissenakenstraat gaan we even naar links en slaan dan de Kattenbosstraat in (Sint-Hymelienusstraat). Iets verderop in de Vissenakenstraat, richting Sint-Maartenskerk, aan de rechterzijde, bevindt zich het Hof van Savooien (16de eeuw). Om landgenoten uit de Savoye aan de universiteit van Leuven te kunnen laten studeren, stichtte Eustachius Chapuys, de keizerlijke ambassadeur van Keizer Karel V een college in Leuven. Om zich van de nodige
inkomsten te voorzien kocht hij o.a. twee pachthoven in Vissenaken in 1556 en één in Wever. Het pachthof gelegen in de Vissenakenstraat 504 is het enige overblijvende in Vissenaken. Het grootste pachthof bevond zich in Dienem.
We volgen de Kattenbosstraat de heuvelrand over en dan de Rozendaalbeekvallei in.
Het Kattenbos, dat een heel stuk van de noordelijke valleiflank bedekt, is een typische ‘haag’. Hagen waren de smalle bosjes op restgronden, dikwijls steile hellingen waarop men geen ander landgebruik kon plegen dan de bomen als hakhout laten staan. De naam Hageland is afkomstig van deze oude benaming.
Beneden in de vallei merk je een bord dat verwijst naar de Sint-Hymelienusbron. De Sint-Himelinuskapel (1817) is gebouwd over een bron in het Kattenbos ter ere van de H. Hymelienus. Op zijn verjaardag, 10 maart, gaat er jaarlijks een processie van de Sint-Maartenkerk naar het kapelletje. Over Hymelienus.bestaat een mooie legende. Vissenaken heeft namelijk een heilige: de heilige Hymelienus van Vissenaken. Wie in Vissenaken geboren en getogen is, weet over de heilige en ook hoe hij al sinds eeuwen wordt gevierd. Sint-Hymelienus is een 'geleerde' (= Scotti) pelgrim uit Ierland die op terugweg van een bedevaart naar Rome in Vissenaken overleed op 10 maart 631. Er bestaat een mooie legende waarin de oude Keltische Natuurelementen (water, lucht, vuur en aarde), althans volgens Valgaerts en Machiels, “de Keltische erfenis”, worden overtroefd door ironisch genoeg een Christelijke Kelt uit Ierland.
Volgens de Christelijke legende rustte de heilige op zijn terugreis een weinig te Vissenaken. De meid van de pastoor bood de heilige water aan, gaf hem de waterkruik en de heilige dronk. Het water bleek veranderd te zijn in wijn. Op aandringen van de pastoor verkoos Hymelienus, hoewel ziek zijnde, te rusten op wat stro in een schuur, waar hij na drie dagen gestorven is, op 10 maart 631. Op zijn graf gebeurden veel wonderen: genezing van zieke kinderen en van ziek vee. Het kapelleke met een bron, hem toegewijd tref je aan als je het padje volgt. Tussen het kreupelhout, overschaduwd door twee reusachtige populieren, vindt men na enkele honderden meters een bron. Meer dan een eeuw geleden bouwde men er een eenvoudig kapelletje over. In een nis prijkt het beeld van de heilige, terwijl de verweerde stenen het inschrift dragen: H. Hymelinus ¬ 1817. In 1646 werd het toegelaten de heilige aldaar te vereren. Heden wordt het feest van de H. Hymelinus gevierd in de Sint-Maarten-Kerk op 10 maart. Deze dag en de volgende dagen worden zijn relikwieën uitgestald en komen velen bidden om genezing voor hun kinderen en voor hun vee. Hij wordt, evenals St. Rochus, aangeroepen tegen besmettelijke ziekten. Bedevaarders uit Bunsbeek, Roosbeek, St. Margriet-Houtem en Vissenaken komen er bidden, geld offeren en water scheppen om op de wonde te wrijven. De grote bedevaart wordt Zondag gehouden. Dan gaan de bedevaarders met de relikwie van de h. Hymelienus, vervat in een prachtige schrijn, in boetprocessie naar de bron. De slingerende steenweg in het deinende Hagelandse Heuvellandschap en daarna het smalle weggetje naar het Kattebos ziet dan zwart van 't volk. De dragers plaatsen de relikwie op het kapelletje van de bron en de priester wijdt het water. Dit wordt gebruikt tegen pest, koorts, vallende ziekte, veekwalen en voor de genezing van kwijnende kinderen. Althans, zo was het, of het vandaag nog zwart ziet van het volk op 10 maart, valt nog te bezien…
Nadat we het kapelletje hebben bezocht, keren we terug op onze schreden en vervolgen onze weg verder richting Tiensesteenweg die we oversteken. We belanden in de Romeinsebaan waar we naar links gaan, richting Tienen. De Romeinsebaan is waarschijnlijk een restant van de Romeinse weg die Tienen met Aarschot verbond. Naar rechts gaat de weg naar de Gunningenhoeve aan de Velpe. In oude teksten wordt deze weg ook de Oude Aarschotsebaan genoemd. We vervolgen deze weg totdat we de Kummtichstraat bereiken. Daar gaan we naar links en steken opnieuw de Tiensesteenweg over en belanden aldus in de Metselstraat. We zien nu boven op de heuvel de Sint-Maartens-Kerk al liggen. We steken de Rozendaalbeek over, een piepklein beekje dat noordelijk in de Velp uitmondt en een smalle vallei vormt.
Ter hoogte van de Rozendaalbeek, aan de rechterzijde van de Metselstraat, vinden we een klein kapelletje Dit zou ter nagedachtenis zijn van iemand die in de Rozendaalbeekvallei verongelukte bij het vellen van een boom.
Bovenaan de Metselstraat waar deze naar rechts draait, vinden we de Kapel O.L.V. van Smarten (1938). Deze kapel, omringd door enkele prachtige lindebomen, is bereikbaar via een trap. Frans Thijs, in die tijd kapelaan van Sint-Maarten, was de initiatiefnemer. Het beeld van de Mater Dolorosa is van de hand van de Antwerpse beeldhouwer Albert Poels.
Iets verder aan de rechterzijde van de weg treffen we een vervallen dorpscafé aan, het Dravershof. Dit pand wordt verbouwd tot het Toekomstig Natuur- en Landschapscentrum.

3 commentaren

  • Foto van theone

    theone 7-nov-2011

    gelieve de bronvermelding toe te voegen!

    rudy scheys
    vissenaken

  • dominiek 11-mei-2013

    Het gedeelte over Hymelienus is gebaseerd op een algemeen gekend verhaal waarvoor bronvermelding volgens mij wat minder belangrijk is. Als het daarentegen wat speculatief wordt, verwijs ik naar de bron (Valgaerts en Machiels, “De Keltische erfenis).
    Maar wat de specifieke zaken over de Romeinen en Romeinse wegen betreft, put ik als archeoloog uit eigen ervaringen en ben ik zelf de unieke bron van de informatie.

    Mvg Dominiek

  • Emiel Huybrechts 31-jan-2014

    Bedankt Dominiek,
    Gisteren 30 januari deze wandeling gemaakt met een heerlijk winters zonnetje. Prachtig zeer rustig.
    Emiel Huybrechts